Yogesh Gogwekar's Blog

विषय: पुस्तक परीक्षण पुस्तकाचे नाव: द पर्सनल इज पॉलिटिकल:  ॲ न   ॲ क्टिव्हिस्ट   मेमो यर लेखक: अरुणा रॉय प्रकाशक: हार्पर कॉलिन्स इंडिया पाने: २७२ किमत: रुपये ४७० शब्दांकन : योगेश गोगवेकर बऱ्याच कालावधी नंतर भारतीय समाजाला रहस्यमय पद्धतीने जागृत करणारे अरुणा रॉय लिखित  ‘The Personal is Political An Activist’s Memoir  नावाचे एक इंग्रजी पुस्तक नुकतेच वाचनात आले.    हे पुस्तक म्हणजे लेखिकेने आपले आयुष्य विधायक कार्यात कसे व्यथित केले याचा लेखाजोगा आहे. १९६८ रोजी आयएएस झालेल्या एका महिलेला कळून चुकले की नागरी सेवेमध्ये केवळ नोकरशाही पद्धतीने काम करणे यासाठी तिचे आयुष्य नाही म्हणून तिने १९७५ रोजी नागरी सेवेतून राजीनामा दिला आणि तिलोनिया ,  राजस्थानमधील बेअरफुट कॉलेज सोशल वर्क अँड रिसर्च सेंटर ( SWRC)  मध्ये आपले पती बंकर रॉय यांच्यासोबत काम करू लागली. त्यांचे पती बंकर अनेक गरीब लोकांना खास करून अनवाणी पायाच्या अभियंत्यांना तंत्रज्ञान शिकवत होते जेणेकरून गावकऱ्यांचे जीवन सुसह्य आणि समाधानी होऊ शकेल. त्याचवेळी लेखिकेने म्हणजे अरुणा रॉय यांनी तेथील स्...

विषय: पुस्तक परीक्षण पुस्तकाचे नाव :  BOMBAY PLACE-NAMES AND STREET-NAMES लेखक : सॅम्युअल टी शेपार्ड प्रकाशक:  थॉमस प्रेस इंडिया लिमिटेड ,  नवी दिल्ली पाने: १६७ किमत: रुपये ४९९ शब्दांकन : योगेश गोगवेकर   मला जर कुणी विचारलं की भारतातील तुझी आवडती ठिकाणे कोणती तर माझे उत्तर असेल मुबंई आणि गोवा. त्यात मुंबई फारच प्रिय. मुंबई माझी जन्मभूमी आणि कर्मभूमी. या शहराच्या रस्तावर फिरत खेळत मोठा झालो. त्यामुळे या शहराचा इतिहास काय आहे ,  या शहराच्या रस्त्याला कशी नावे दिली गेली याचे मला नेहमीच कुतूहल असायचे. जेव्हा मी मुंबईत फिरू लागलो तेव्हा मला अनेक रस्त्यांची नावे कशी आली याचे कोडे उलगडत नव्हते. गिरगांव ,  भुलेश्वर ,  चर्नी रोड ,  क्रॉफर्ड मार्केट ,  पायधुनी ,  वगैरे नावे कशी दिली गेली त्यामागे काही कारणे आहेत का ?  असे प्रश्न मला नेहमीच पडत असे. त्याबद्दल मी अनेक लोकांकडे याबद्दल चौकशी केली तरीपण मला व्यवस्थित उत्तरे मिळत नव्हती. तेव्हा मी ठरवले की मुंबईचा इतिहास वाचायचा आणि त्यातील उत्तरे शोधायची. सुरुवातीला काही मराठी पुस्तके मिळवली पण त...

रंग लेखणीचे परिवार आठवडा क्रमांक : ३०९ विषय क्रमांक : ४ विषय : इथे पुस्तके राहतात ! शब्दांकन: योगेश गोगवेकर पत्ता: माहीम, मुंबई संकेतस्थळ : सॅम्युअल जॉन्सन सारखा विचारवंत एकदा म्हणाला होता की अविरत वाचन म्हणजे ज्ञानाचा पाया!  हे विचार फार महत्वाचे वाटतात कारण आपण जेव्हा शाळेत किंवा महाविद्यालयात शिकत असतो तेव्हा आपल्याला एक संकुचितरीत्या आखून दिलेला अभ्यासक्रम असतो आणि आपण त्या अभ्याक्रमाची, खास करून महाविद्यालयात, मर्यादा न ओलांडता त्याच वर्तुळात अभ्यास करीत राहिलो तर आपण पदवीधर जरूर होऊ पण आधुनिक विद्वतेचे पाईक होणे आपल्याला शक्य होणार नाही. हे खरे आहे की शाळेतील किंवा महाविद्यालयातील शिक्षकामुळे आपल्या ज्ञानात भर पडत जाते. पण खऱ्या अर्थाने शिक्षणाचा पाया हा ग्रंथच आहे. ग्रंथाशिवाय आपला व्यासंग वाढणार नाही. त्यामुळे आपण प्रबुद्ध आणि सुजाण नागरिक बनू शकणार नाही. जर माणसाला स्वतःचा व्यासंग वाढवून आधुनिक विद्वान व्हायचे असेल तर त्याच्या शिक्षणाचा पाया ग्रंथच असायला हवा. यासाठीच वाचनालयाचे महत्व असायला पाहिजे कारण पुस्तके तिथे राहत असतात. एखादे पुस्तक किंवा पुस्तकातील एखादे प्रकरण आप...

विषय: पुस्तक परीक्षण पुस्तकाचे नाव: बियाँड अ बाउंड्री लेखक: सी.एल.आर.जेम्स प्रकाशक:   Vintage Classics ( विनतेज क्लासिक) पाने: ३६८ किमत: रुपये ४५० शब्दांकन : योगेश गोगवेकर क्रिकेट हा खेळ जरी फुटबॉल किंवा टेनिस प्रमाणे प्रसिद्ध नसला तरी बऱ्याच देशात या खेळाला भरपूर प्रसिद्धी मिळत आहे. त्यामुळेच या खेळावर अनेक लेखकांनी लिहिलेली भरपूर पुस्तके उपलब्ध आहेत. मी सुद्धा क्रिकेटप्रेमी असल्यामुळे माझ्या स्वतःच्या संग्रहात या खेळावर लिहिलेली अनेक पुस्तके आहेत. पण क्रिकेट वरचे एक   पुस्तक   “ बियाँड अ बाउंड्री ”   मला नेहमीच माझ्या संग्रही असावे असे वाटत होते. याला अनेक कारणे आहेत. हे पुस्तक   पहिल्यांदा १९८५ च्या सुमारास माझ्या वाचनात आले होते. त्यानंतर मी हे पुस्तक तीन ते चार वेळा तरी नक्की   वाचले असेल. परत एकदा हे पुस्तक वाचण्याचा योग मला मागच्या महिन्यात आला. यावेळी सुद्धा हे पुस्तक वाचताना असे जाणवले की जो विलक्षण आनंद मला पहिल्यांदा वाचताना मिळाला होता तसाच आनंद मला यावेळी वाचताना मिळत होता. याला कारण म्हणजे हे पुस्तक अशा विचारवंत लेखकाने लिहिले आहे की ज...